Chọn chiều dài đinh theo độ dày ván: bảng tra từ 10mm đến 50mm
Quy tắc nghề mộc: đinh dài gấp 2,5 đến 3 lần độ dày tấm cần đóng, và ít nhất 2/3 thân phải ăn vào lớp nền. Bảng tra sẵn ra mã đinh tương ứng.
Nội dung chính
Chọn đinh ngắn quá thì mối ghép bung. Chọn dài quá thì mũi lú ra mặt bên kia, vừa nguy hiểm vừa phải cắt bỏ. Nghề mộc có hai quy tắc để không phải đoán.
Quy tắc chọn chiều dài đinh
Quy tắc thứ nhất: 2/3 thân phải ăn vào lớp nền
Cây đinh xuyên qua tấm cần cố định rồi cắm vào lớp nền (thanh xà, cột, đà). Quy tắc: ít nhất hai phần ba chiều dài cây đinh phải nằm trong lớp nền.
Một phần ba nằm trong tấm cần đóng, hai phần ba ăn vào nền. Lực giữ nằm ở phần ăn vào nền, không nằm ở phần xuyên qua tấm.
Quy tắc thứ hai: dài gấp 2,5 đến 3 lần độ dày tấm
Suy ra từ quy tắc trên: nếu tấm cần đóng dày d, thì cây đinh nên dài khoảng
2,5 đến 3 lần d.
Ví dụ: ván dày 18mm thì chọn đinh dài khoảng 45 đến 54mm. Trong dải quy cách nhà máy, đó là đinh 5 phân (50mm).
Bảng tra chiều dài đinh theo độ dày ván
Bảng dưới ghép quy tắc trên với dải quy cách đinh chì nhà máy đang sản xuất.
| Độ dày tấm cần đóng | Chiều dài cần (2,5-3 lần) | Quy cách nên chọn | Mã trên bao |
|---|---|---|---|
| 10 mm | 25 - 30 mm | Đinh 3 phân (30mm) | 3F |
| 12 mm | 30 - 36 mm | Đinh 3 phân (30mm) | 3F |
| 15 mm | 38 - 45 mm | Đinh 4 phân (40mm) | 4F |
| 18 mm (ván cốp pha phổ biến) | 45 - 54 mm | Đinh 5 phân (50mm) | 5F |
| 20 mm | 50 - 60 mm | Đinh 5 phân hoặc 6 phân | 5F, 6F |
| 25 mm | 63 - 75 mm | Đinh 7 phân (70mm) | 7F |
| 30 mm | 75 - 90 mm | Đinh 8 phân (80mm) | 8F |
| 40 mm | 100 - 120 mm | Đinh 10 phân hoặc 12 phân | 10F, 12F |
| 50 mm | 125 - 150 mm | Đinh 12 phân hoặc 15 phân | 12F, 15F |
Lưu ý về bảng này: cột "chiều dài cần" là tính từ quy tắc nghề mộc, không phải số đo của nhà máy. Cột "quy cách nên chọn" là quy cách gần nhất trong dải hàng chúng tôi sản xuất. Chiều dài và đường kính từng mã thì là số thật, tra ở trang đinh chì hoặc bảng giá đầy đủ quy cách.
Áp dụng cho đóng cốp pha
Ván cốp pha phổ thông dày khoảng 12mm đến 20mm tuỳ loại. Với dải đó:
| Ván cốp pha | Quy cách hay dùng |
|---|---|
| 12 mm | 3F đến 4F |
| 15 mm | 4F |
| 18 mm | 5F |
| 20 mm | 5F đến 6F |
Đinh đóng cốp pha còn có một yêu cầu khác đinh thường: phải nhổ ra được khi tháo khuôn. Nên nhiều thợ chọn đinh thân trơn thay vì đinh có ren hay đinh xoắn - lực giữ vừa đủ trong lúc đổ, mà tháo ra không phá ván.
Đinh chì nhà máy chúng tôi sản xuất là đinh thân trơn, đúng loại dùng cho việc này. Chi tiết cách chọn cho cốp pha xem bài đinh đóng cốp pha chọn loại nào.
Khi nào quy tắc này không dùng được
Quy tắc 2/3 là quy tắc của nghề mộc, đóng vào nền gỗ. Không áp dụng cho:
| Trường hợp | Vì sao khác |
|---|---|
| Cốp pha thép, khuôn nhôm | Không đóng đinh vào được, dùng liên kết khác |
| Bắn vào bê tông | Cần đinh bê tông chuyên dụng, quy tắc chiều dài khác hẳn |
| Lợp tôn | Chọn theo tổng bề dày tôn cộng lớp cách nhiệt, và cần mũ rộng để chống dột |
| Bắn bằng máy | Chiều dài bị giới hạn bởi băng đạn của máy, chọn trong dải máy nhận |
Chọn đường kính thân, không chỉ chiều dài
Đúng chiều dài mà sai đường kính vẫn hỏng việc: thân mảnh quá thì cong khi đóng, thân to quá thì nứt gỗ.
Trong dải đinh chì, đường kính đi kèm chiều dài theo bảng sau:
| Mã | Chiều dài | Đường kính thân |
|---|---|---|
| 3F | 30 mm | 2.0 mm |
| 4F | 40 mm | 2.3 mm |
| 5F | 50 mm | 2.8 mm |
| 6F | 60 mm | 3.0 mm |
| 7F | 70 mm | 3.3 mm |
| 8F | 80 mm | 4.1 mm |
| 10F | 100 mm | 4.5 mm |
| 12F | 120 mm | 5.1 mm |
| 15F | 150 mm | 6.0 mm |
Còn đinh thép trắng thì giữ nguyên 3.5mm cho cả bốn quy cách 2F đến 5F. Nghĩa là cùng dài 50mm, đinh thép trắng có thân to hơn đinh chì 0,7mm - cứng hơn nhưng dễ nứt gỗ mỏng hơn. Đối chiếu đầy đủ ở bài đinh chì và đinh thép trắng khác nhau thế nào.
Câu hỏi thường gặp
Ván 18mm đóng đinh mấy phân? Đinh 5 phân (50mm), mã 5F. Theo quy tắc 2,5-3 lần độ dày ván.
Đinh dài quá thì sao? Mũi lú ra mặt bên kia. Với cốp pha thì làm xước mặt bê tông và nguy hiểm khi tháo. Phải cắt bỏ hoặc đóng quặp lại, mất công.
Đinh ngắn quá thì sao? Phần ăn vào nền không đủ, mối ghép bung khi có rung động hoặc khi đổ bê tông tạo áp lực.
Có phải cứ ván càng dày thì chọn đinh càng to thân? Đúng, và trong dải đinh chì thì hai thứ đi kèm sẵn: chọn mã dài hơn là tự động được thân to hơn. Xem bảng đường kính ở trên.
Đóng cốp pha nên dùng đinh loại nào? Đinh thân trơn, để tháo khuôn nhổ ra được mà không phá ván. Đinh chì là loại dùng phổ biến nhất cho việc này.