Vít bắn tôn 4x30, 5x30, 5x40: đọc mã, chọn cỡ theo xà gồ và số lớp tôn, bắn đúng cách
Vít bắn tôn 5x40 là thân 5mm dài 40mm. Chọn 4x30 cho xà gồ hộp mỏng, 5x30 cho xà gồ C 1,5-2mm, 5x40 cho tôn hai lớp hoặc xà gồ dày. Cách bắn không dột.
Nội dung chính
Vít bắn tôn ghi mã theo đường kính thân x chiều dài, tính bằng milimét: 5x40 là thân 5mm, dài 40mm. Nhà máy Đinh Thép Sài Gòn cung cấp ba cỡ 4x30, 5x30 và 5x40, đầu lục giác có ron cao su, mũi tự khoan. Ba cỡ này phủ phần lớn việc lợp tôn lên xà gồ thép nhà dân và nhà xưởng nhỏ; bài này nói cỡ nào cho xà gồ nào và bắn thế nào để không dột.
Vít tự khoan làm việc ra sao
Vít bắn tôn là vít tự khoan (self-drilling screw): mũi vít có rãnh khoan như một mũi khoan nhỏ, khi máy quay, mũi khoan lỗ qua tôn và qua xà gồ thép mỏng, ren phía sau cắn ngay vào lỗ vừa khoan và siết chặt. Không cần khoan mồi với thép dưới khoảng 3mm. Đầu lục giác để đầu chụp của máy bắn vít giữ chắc; ron cao su dưới đầu ép lên tôn khi siết đủ, bịt kín lỗ vít khỏi nước mưa.
Khác với đinh dù đóng búa vào xà gồ gỗ, vít tự khoan dành cho xà gồ thép hộp, thép C, thép Z, khung sắt; bắn vào gỗ thì mũi khoan thép không cắn được, dùng vít gỗ hoặc đinh dù.
Đọc mã vít: 4x30, 5x30, 5x40
| Mã | Đường kính thân | Chiều dài | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 4x30 | 4mm | 30mm | thân nhỏ, mũi khoan nhanh trên thép mỏng |
| 5x30 | 5mm | 30mm | thân to hơn, chịu gió và tải tốt hơn ở cùng chiều dài |
| 5x40 | 5mm | 40mm | dài hơn để còn ren cắn xà gồ sau khi qua tôn dày, tôn hai lớp |
Mã vít không đọc theo phân như đinh chì: 5x40 không phải "5 phân". Đặt hàng ghi đủ hai số để không nhầm với đinh.
Chọn cỡ vít theo xà gồ và tôn
Quy tắc: sau khi vít xuyên hết lớp tôn (kể cả chiều cao sóng nếu bắn ở sóng dương và lớp cách nhiệt nếu có), phần ren còn lại phải cắn vào xà gồ ít nhất 3 vòng ren.
| Việc | Xà gồ | Cỡ | Vì sao |
|---|---|---|---|
| Tôn một lớp, mái hiên, mái che nhỏ | thép hộp 1,2-1,5mm | 4x30 | thép mỏng, thân 4mm khoan nhanh, đủ ren |
| Tôn một lớp nhà dân, nhà xưởng nhỏ | thép C, Z 1,5-2mm | 5x30 | thân 5mm chịu lực gió tốt hơn 4mm |
| Tôn hai lớp chồng mí, tôn cách nhiệt PU, tôn sóng cao | thép 2-3mm hoặc tôn dày | 5x40 | dài 40mm mới còn ren sau khi qua hai lớp |
| Vách tôn đứng, tấm mỏng lên khung sắt hộp | thép 1-2mm | 4x30, 5x30 | |
| Xà gồ thép dày trên 3mm | thép dày | vít cỡ mũi khoan lớn hơn, hoặc khoan mồi | mũi tự khoan cỡ nhỏ không xuyên nổi |
| Xà gồ gỗ | gỗ | đinh dù hoặc vít gỗ | vít tự khoan không dành cho gỗ |
Nhà cần hai cỡ là bình thường: 5x30 cho phần tôn thân mái, 5x40 cho chỗ chồng mí và nóc.
Bắn vít đúng cách để không dột, không trờn ren
- Máy bắn vít có ly hợp mô-men hoặc chỉnh tốc độ: siết quá làm bẹp ron và trờn ren trên xà gồ mỏng; siết thiếu thì ron chưa ép kín. Ron ép phẳng vừa tràn nhẹ ra mép đầu vít là đủ.
- Bắn vuông góc với mặt tôn: vít nghiêng làm ron hở một bên, đó là lỗ dột hay gặp nhất.
- Vị trí trên sóng: mái bắn ở sóng dương (đỉnh sóng) để nước không đọng quanh vít; vách đứng có thể bắn ở sóng âm theo hướng dẫn của tôn. Dùng ron hoặc long đền cong ôm sóng khi bắn sóng dương.
- Khoảng cách: bắn ở tất cả xà gồ, cách một đến hai sóng theo khuyến cáo của tôn; mép tấm, chỗ chồng mí và hàng xà gồ đầu, cuối bắn dày hơn vì gió giật mạnh nhất ở đó.
- Không bắn lại vào lỗ cũ: ren đã cắt, bắn lại sẽ lỏng; dời sang vị trí mới cách 2-3cm và bịt lỗ cũ bằng keo silicone.
- Mũi khoan mòn: vít quay lâu không xuống là mũi cùn hoặc xà gồ dày quá cỡ; thay vít, không ép máy làm gãy đầu.
Vít bắn tôn hay đinh dù
| Vít tự khoan | Đinh dù | |
|---|---|---|
| Xà gồ | thép, nhôm | gỗ, tường gạch |
| Dụng cụ | máy bắn vít | búa |
| Kín nước | ron gắn sẵn | cần ron lót |
| Lực giữ | ren cắn thép, chịu gió tốt | phụ thuộc gỗ |
| Tháo lắp | tháo ra bắt lại được | nhổ để lỗ trên tôn |
| Giá | theo hộp hoặc kg | rẻ hơn, theo kg |
Mái tôn trên khung thép tiền chế gần như luôn dùng vít; mái nhà dân trên xà gồ gỗ vẫn dùng đinh dù. Bài lợp tôn dùng đinh dù hay vít bắn tôn có bảng chọn theo từng loại mái.
Lên vật tư
Mái tôn xà gồ cách 1-1,2m, bắn cách hai sóng (khoảng 15-20cm) hết khoảng 6-8 vít mỗi m2; mái 100 m2 cần khoảng 700-800 vít, cộng dư 10% cho chồng mí và hỏng. Mua theo bao đóng sẵn của nhà cung cấp, quy đổi bao ra số cây hỏi nhà máy theo lô. Đây là ước lượng để mua, không phải định mức.
Câu hỏi thường gặp
Vít bắn tôn 5 phân là vít gì?
Người mua hay gọi vít theo chiều dài như gọi đinh: vít 5 phân là vít dài 5cm, tức 50mm. Mã in trên hộp vít thì ghi đường kính nhân chiều dài, nên 5x40 là thân 5mm dài 40mm, không phải 5 phân. Khi đặt hàng, ghi đủ hai số bằng milimét; nhà máy có sẵn 4x30, 5x30 và 5x40.
Ron cao su dưới đầu vít bắn tôn để làm gì?
Ron là vòng cao su gắn dưới long đền của đầu vít. Khi siết đủ lực, ron ép bẹp lên mặt tôn và bịt kín lỗ vừa khoan, nước mưa không thấm theo thân vít xuống xà gồ. Ron bị ép quá tay thì rách mép, ép thiếu thì hở, cả hai đều gây dột. Vì vậy máy bắn vít cần ly hợp mô-men, và ron đã chai cứng, nứt sau nhiều năm nắng thì thay vít mới.
Vít bắn tôn đầu lục giác hay đầu bake tốt hơn?
Lợp tôn chọn đầu lục giác. Đầu chụp của máy ôm trọn sáu cạnh nên truyền được lực siết lớn mà không trượt, bắn nhanh và đều tay trên mái. Đầu bake (đầu chữ thập) dễ trượt mũi vặn khi siết mạnh, làm toét đầu vít; loại này hợp với việc lực nhẹ như bắt tấm thạch cao, đồ gỗ. Ba cỡ nhà máy cung cấp đều là đầu lục giác có ron.
Vít bắn tôn bắn vào xà gồ gỗ được không?
Không nên. Vít tự khoan có mũi khoan và ren mịn để cắn vào thép; vào gỗ, ren mịn giữ kém, dễ trờn và lỏng dần khi gỗ co ngót theo mùa. Xà gồ gỗ dùng vít tôn gỗ (ren thưa, mũi nhọn không có rãnh khoan) hoặc đinh dù đóng búa. Vít bắn tôn đúng việc là tôn lên xà gồ thép hộp, thép C, thép Z và khung sắt.
Vít bắn tôn dài bao nhiêu là đủ?
Đủ dài khi vít xuyên hết lớp tôn, kể cả chiều cao sóng nếu bắn ở sóng dương và lớp cách nhiệt nếu có, rồi còn ít nhất 3 vòng ren cắn vào xà gồ. Tôn một lớp lên xà gồ thép mỏng dùng vít dài 30mm; tôn hai lớp chồng mí, tôn cách nhiệt hoặc xà gồ dày dùng 40mm. Tổng chiều dày vượt quá chiều dài đó thì cần vít dài hơn, gọi nhà máy hỏi hàng đang có.
Chọn vít bắn tôn loại tốt thế nào?
Xem bốn chỗ trước khi mua cả bao: ron cao su còn mềm, đàn hồi, ôm sát long đền, không nứt; mũi khoan sắc đều, không mẻ; ren đều, không sứt; bề mặt không gỉ trong bao. Bắn thử vài cây vào đúng xà gồ của công trình: vít tốt khoan xuống đều, siết chặt mà không trờn ren, ron ép phẳng quanh đầu vít. Vít quay lâu không xuống, hay gãy đầu, thì đổi lô.
Mua vít bắn tôn tại TP.HCM
Vít tự khoan là hàng nhà máy Đinh Thép Sài Gòn phân phối (nhà máy tự dập đinh chì, đinh thép trắng, đinh thép vàng, đinh dù; vít là hàng đóng bao sẵn của nhà sản xuất vít). Ba cỡ 4x30, 5x30, 5x40 lấy tại nhà máy KCN Hiệp Phước, Nhà Bè, lấy kèm đinh dù và dây kẽm trong một đơn; nhà máy hỗ trợ giao trong bán kính 5 km tại TP.HCM; gửi cỡ và số lượng qua Zalo 0919 288 109.