1 phân bằng bao nhiêu cm, mm? Phân, ly, tấc trong nghề vật tư
1 phân = 1cm = 10mm. Nhưng phân đo chiều dài còn ly đo đường kính, và hệ đo cổ hiểu 1 phân khác hẳn. Bảng quy đổi đầy đủ kèm ví dụ trên hàng thật.
Nội dung chính
Câu trả lời ngắn: 1 phân = 1cm = 10mm.
Nhưng nếu bạn đang tra để đặt hàng vật tư thì con số đó chưa đủ. Trong nghề còn một đơn vị nữa đi kèm là ly, và hai đơn vị này dùng cho hai chiều khác nhau trên cùng một món hàng. Nhầm chỗ là đặt sai hàng.
1 phân bằng bao nhiêu cm và mm
| Đơn vị | Quy đổi |
|---|---|
| 1 phân | 1 cm |
| 1 phân | 10 mm |
| 1 phân | 0,01 m |
| 1 phân | 10 ly |
Nên khi nghe "đinh 5 phân", hiểu ngay là cây đinh dài 50mm - tức đinh chì 5p trong bảng quy cách nhà máy.
Phân, ly, tấc, thước - bảng quy đổi đầy đủ
| Đơn vị | Bằng cm | Bằng mm | Ghi nhớ nhanh |
|---|---|---|---|
| 1 ly | 0,1 cm | 1 mm | ly là milimet |
| 1 phân | 1 cm | 10 mm | phân là centimet |
| 1 tấc | 10 cm | 100 mm | tấc là decimet |
| 1 thước | 100 cm | 1000 mm | thước là mét |
Mẹo nhớ: bốn đơn vị này xếp đúng theo bậc mười, từ ly lên thước mỗi bậc gấp 10 lần. 1 thước = 10 tấc = 100 phân = 1000 ly.
Phân đo chiều dài, ly đo đường kính
Đây là chỗ hay nhầm nhất và gần như không trang nào nói rõ.
Vì sao một món hàng lại dùng hai đơn vị
Vật tư kim khí thường có hai chiều mà người mua quan tâm: dài bao nhiêu và to bao nhiêu. Nghề tách hẳn hai đơn vị cho hai chiều đó:
| Chiều | Đơn vị quen dùng | Ví dụ trên hàng thật |
|---|---|---|
| Chiều dài cây đinh | phân | đinh 5 phân = dài 50mm |
| Đường kính sợi, dây | ly | dây kẽm 1 ly = đường kính 1mm |
Nói "đinh 5 phân" là nói chiều dài. Không ai nói "đinh 5 ly" để chỉ cây đinh dài 5mm cả, vì không có cây đinh nào ngắn thế.
Dây kẽm 1 ly nghĩa là gì
Dây kẽm hấp nhà máy chúng tôi sản xuất là 1 ly, tức đường kính 1mm. Khi hỏi mua dây buộc, con số đứng trước chữ "ly" luôn là đường kính sợi, không phải chiều dài cuộn.
Tương tự trong ngành còn có dây 2 ly, 3 ly, 4 ly - tất cả đều là đường kính.
Bẫy: hệ đo cổ hiểu 1 phân khác hẳn
Theo các tài liệu quy đổi đơn vị đo lường cổ của Việt Nam, 1 phân từng tương đương 4 ly, tức 4mm, chứ không phải 1cm. Về sau mới chuẩn hoá thành 1 phân = 1cm như hiện nay.
Vì sao nhắc chuyện này: thợ lớn tuổi, tài liệu cũ, hoặc bản vẽ chép lại từ nguồn xưa vẫn có thể dùng nghĩa cũ. Khi thấy một con số phân mà quy ra mm không hợp lý với món hàng, hãy hỏi lại thay vì tự quy đổi.
Trong ngành vật tư kim khí hiện nay, mặc định luôn là 1 phân = 1cm = 10mm. Nhà máy chúng tôi ghi mã trên bao theo đúng quy ước này. Cách đọc mã đầy đủ, gồm hai nhóm không theo quy tắc nhân mười, xem bài ký hiệu F trên bao đinh.
Bảng tra nhanh phân sang mm cho đinh
Áp thẳng lên dải quy cách đinh chì nhà máy đang sản xuất:
| Cách gọi theo phân | cm | mm | Mã trên bao | Đường kính thân |
|---|---|---|---|---|
| đinh 2 phân | 2 cm | 20 mm | 2F | 1.7 mm |
| đinh 3 phân | 3 cm | 30 mm | 3F | 2.0 mm |
| đinh 4 phân | 4 cm | 40 mm | 4F | 2.3 mm |
| đinh 5 phân | 5 cm | 50 mm | 5F | 2.8 mm |
| đinh 6 phân | 6 cm | 60 mm | 6F | 3.0 mm |
| đinh 7 phân | 7 cm | 70 mm | 7F | 3.3 mm |
| đinh 8 phân | 8 cm | 80 mm | 8F | 4.1 mm |
| đinh 10 phân | 10 cm | 100 mm | 10F | 4.5 mm |
| đinh 12 phân | 12 cm | 120 mm | 12F | 5.1 mm |
| đinh 15 phân | 15 cm | 150 mm | 15F | 6.0 mm |
Để ý cột cuối: đường kính thân tăng dần theo chiều dài. Cây càng dài thân càng to, nếu không thì đóng sẽ cong. Đây là lý do không thể suy đường kính từ con số phân - phải tra bảng. Bảng đầy đủ cả sáu nhóm ở bảng tra quy cách đinh.
Câu hỏi thường gặp
1 phân bằng bao nhiêu cm? 1 phân bằng đúng 1cm.
1 phân bằng bao nhiêu mm? 10mm.
1 ly bằng bao nhiêu mm? 1 ly bằng 1mm. Và 1 phân bằng 10 ly.
Đinh 5 phân dài bao nhiêu? 50mm, tức 5cm. Mã in trên bao là 5F.
Dây kẽm 1 ly là dài 1mm à? Không. Với dây, con số trước chữ "ly" là đường kính sợi. Dây 1 ly là dây có đường kính 1mm, cuộn dài bao nhiêu là chuyện khác.
Tại sao có nơi nói 1 phân là 4mm? Đó là giá trị theo hệ đo lường cổ. Ngành vật tư hiện nay dùng 1 phân = 1cm = 10mm. Nếu gặp số liệu không khớp, hỏi lại người bán trước khi đặt.